2004, Vol 2, No 3
Hormony a proces nowotworowy
GIN ONKOL, 2004, 2 (3), p. 139-146
STRESZCZENIE

Gwałtowny postęp w ostatnich latach w naukach biologicznych – w tym w szczególności rozwój biologii molekularnej – przyczynił się do zrozumienia przebiegu procesu nowotworowego. Karcinogeneza raków hormonozależnych ma unikalny charakter, głównie z powodu nadmiernej proliferacji przez endogenne lub egzogenne hormony. W jej rezultacie następuje akumulacja błędów w materiale genetycznym. Niestety, większość genów, które podlegają regulacji hormonalnej, pozostaje nieznana. Zwiększająca się liczba zmian w genomie prowadzi w końcu do nabycia fenotypu nowotworowego. W poniższym artykule przedstawiono stan wiedzy na temat związków pomiędzy hormonami a rakami hormonozależnymi na przykładzie raka piersi.

Słowa kluczowe: hormony, czynniki wzrostu, hormonozależne nowotwory, hormonozależna regulacja proliferacji, rak piersi
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Porównanie przydatności dwóch wskaźników ryzyka złośliwości (RMI) w przedoperacyjnej diagnostyce guzów jajnika
GIN ONKOL, 2004, 2 (3), p. 147-155
STRESZCZENIE

Cel: Cel pracy obejmował porównanie przydatności dwóch wskaźników ryzyka złośliwości (RMI) w przedoperacyjnej diagnostyce guzów jajnika. Materiał i metodyka: Badaniami objęto 224 pacjentki z rozpoznanymi guzami jajnika, hospitalizowane i operowane na Oddziale Ginekologicznym Szpitala Miejskiego nr 2 w Rudzie Śląskiej. U wszystkich pacjentek wykonano: badanie ginekologiczne, ultrasonograficzne badanie przezpochwowe, ocenę stężenia Ca 125 w surowicy krwi. Zebrano dokładny wywiad. Metodą weryfikującą był pooperacyjny wynik histopatologiczny. Obrazy ultrasonograficzne sklasyfikowano według propozycji dostępnych w literaturze, a wskaźniki ryzyka złośliwości obliczono według algorytmów dostępnych w literaturze. Możliwości klasyfikacyjne porównano za pomocą krzywych ROC. Wyniki: W grupie badanej znalazły się 193 przypadki guzów niezłośliwych i 31 przypadków guzów złośliwych. Badane wskaźniki ryzyka złośliwości wykazywały zbliżone zdolności, jeśli chodzi o klasyfikację guzów złośliwych i niezłośliwych. Wnioski: 1. Wskaźniki ryzyka złośliwości mogą być przydatne w przedoperacyjnej klasyfikacji guzów jajnika. 2. Obydwa porównywane wskaźniki odznaczały się zbliżonymi parametrami diagnostycznymi.

Słowa kluczowe: wskaźnik ryzyka złośliwości, guzy przydatków, rak jajnika, ultrasonografia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Przydatność stężenia Ca 125 w przedoperacyjnej diagnostyce guzów jajnika
GIN ONKOL, 2004, 2 (3), p. 156-164
STRESZCZENIE

Cel: Cel pracy obejmował ocenę przydatności stężenia Ca 125 w surowicy do przedoperacyjnej klasyfikacji guzów jajnika. Materiał i metodyka: Badaniami objęto 224 pacjentki z rozpoznanymi guzami jajnika, hospitalizowane i operowane na Oddziale Ginekologicznym Szpitala Miejskiego nr 2 w Rudzie Śląskiej. U wszystkich pacjentek wykonano: badanie ginekologiczne, ultrasonograficzne badanie przezpochwowe z oceną unaczynienia guza metodami dopplerowskimi, ocenę stężenia Ca 125 w surowicy krwi. Zebrano dokładny wywiad. Metodą weryfikującą był pooperacyjny wynik histopatologiczny. Oceniono rozkład stężeń antygenu w surowicy w grupach z guzami złośliwymi i niezłośliwymi. Obliczono czułość i swoistość parametru w zależności od przyjętego punktu odcięcia. Możliwości klasyfikacyjne przedstawiono za pomocą krzywej ROC. Wyniki: Grupa badana obejmowała: 193 przypadki guzów niezłośliwych i 31 przypadków guzów złośliwych. Najczęściej spotykana w literaturze wartość progowa 30 U/ml odznaczała się czułością 67,7% i swoistością 83,9%. Pole powierzchni pod krzywą ROC wynosiło 0,807. Wnioski: Stężenie Ca 125 jest pomocne w przedoperacyjnej diagnostyce guzów jajnika, jednakże nie jest parametrem dyskryminującym.

Słowa kluczowe: Ca 125, guzy przydatków, rak jajnika, ultrasonografia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wstępna analiza wyników leczenia chorych na raka jajnika z zastosowaniem chemioterapii neoadiuwantowej
GIN ONKOL, 2004, 2 (3), p. 165-173
STRESZCZENIE

Wstęp: Standardowym leczeniem chorych na raka jajnika jest pierwotna chirurgia z uzupełniającą chemioterapią. U chorych niekwalifikujących się do zabiegu operacyjnego ze względu na zaawansowanie choroby lub zły stan ogólny istnieje możliwość zastosowania neoadiuwantowej chemioterapii. Postanowiono ocenić wyniki tej metody leczenia i porównać je z wynikami chorych leczonych standardowo. Pacjenci i metody: Analizą objęto grupę 319 pacjentek z rakiem jajnika w III i IV stopniu zaawansowania klinicznego według FIGO. W grupie tej 50 kobiet miało przeprowadzoną neoadiuwantową chemioterapię. 18 chorych operowano po trzech, a 32 po sześciu cyklach chemioterapii. Wyniki leczenia oceniano na podstawie czasów wolnych od choroby i liczby powikłań terapii. Przeanalizowano czynniki mające wpływ na wyniki leczenia. Wyniki: Mediany czasu wolnego od choroby w grupach leczonych adiuwantową chemioterapią i operacyjnie po trzech cyklach chemioterapii wyniosły odpowiednio 19 i 20 miesięcy. W grupie operowanej po sześciu cyklach chemioterapii mediana wyniosła 15 miesięcy (p=0,27). Na efekt leczenia znamienny statystycznie wpływ mają czynniki: optymalna cytoredukcja guza i stopień zróżnicowania histologicznego nowotworu. Odsetek powikłań leczenia nie różnił się pomiędzy grupami.

Słowa kluczowe: rak jajnika, odroczona operacja cytoredukcyjna
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ekspresja tkankowa białka p53 i przeciwciała przeciw białku p53 w surowicy krwi chorych na raka szyjki macicy
GIN ONKOL, 2004, 2 (3), p. 174-180
STRESZCZENIE

Gen p53 jest najczęściej zmutowanym genem w ludzkich komórkach nowotworowych. Jego produktem jest białko p53, którego tkankową ekspresję można oceniać metodami immunohistochemicznymi. U około 40% osobników ze zmutowanym genem p53 występują w surowicy krwi przeciwciała przeciwko białku p53. Kluczową rolę w rozwoju odpowiedzi humoralnej skierowanej przeciwko białku p53 przypisuje się wydłużonemu okresowi półtrwania zmutowanego białka i jego akumulacji w komórkach. Przeciwciała przeciwko białku p53 w surowicy krwi występują niezmiernie rzadko w populacji osób zdrowych, stąd mogą być wykorzystywane jako marker nowotworowy. W pracy oceniono tkankową ekspresję białka p53 oraz poziom jego surowiczych przeciwciał w raku płaskonabłonkowym szyjki macicy. Analizowano ich wartość prognostyczną w korelacji z histopatologicznymi parametrami charakteryzującymi stopień nasilenia procesu nowotworowego. Nie wykazano zależności pomiędzy ekspresją tkankową białka p53 i stężeniem przeciwciał przeciwko białku p53 a histopatologicznymi czynnikami prognostycznymi.

Słowa kluczowe: płaskonabłonkowy rak szyjki macicy, tkankowa ekspresja białka p53, surowicze przeciwciała przeciwko białku p53
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wartość prognostyczna stężeń fragmentów cytokeratyny 19 (CYFRA 21-1) w surowicy krwi chorych na raka szyjki macicy
GIN ONKOL, 2004, 2 (3), p. 181-185
STRESZCZENIE

Badano związek pomiędzy czasem przeżycia a stężeniami w surowicy krwi fragmentów cytokeratyny 19 (CYFRA 21-1) u 73 chorych na raka płaskonabłonkowego szyjki macicy w stopniu klinicznego zaawansowania IB i IIA (FIGO). Oznaczeń dokonano przed leczeniem operacyjnym. Poszukiwano zależności pomiędzy stężeniami CYFRA 21-1 a zaawansowaniem klinicznym nowotworu, stopniem jego histologicznego zróżnicowania oraz czasem przeżycia. Przed leczeniem stężenia wyższe niż 2,5 pg/ml stwierdzono u 38% chorych. U pacjentek, u których wykazano stężenia niższe, obserwowano dłuższy czas przeżycia. Wyniki badań sugerują, że chore na raka szyjki macicy we wczesnych stadiach zaawansowania klinicznego, u których przed leczeniem wykazano obecność w surowicy krwi fragmentów cytokeratyny 19, wymagają leczenia skojarzonego.

Słowa kluczowe: płaskonabłonkowy rak szyjki macicy, CYFRA 21-1, fragment cytokeratyny 19
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wybrane czynniki ryzyka w raku trzonu macicy
GIN ONKOL, 2004, 2 (3), p. 186-194
STRESZCZENIE

Rak endometrium występuje najczęściej w szóstej i siódmej dekadzie życia. Tylko 5% przypadków rozpoznawanych jest u chorych w wieku poniżej 40 lat. Wyniki wielu badań potwierdzają opinię, iż długotrwała stymulacja endometrium estrogenami, późna menopauza, niski wskaźnik rozrodczości, otyłość oraz warunki socjoekonomiczne odgrywają ważną rolę w rozwoju raka endometrium. Co więcej, kobiety z guzami wydzielającymi estrogeny mają zwiększone ryzyko wystąpienia tej choroby, podobnie jak kobiety z mięśniakami oraz rakiem sutka. Cel badania: Celem naszego badania była ocena wybranych czynników ryzyka raka endometrium. Materiał i metodyka: W Centrum Onkologii w Bydgoszczy przeanalizowano retrospektywnie grupę 366 kobiet leczonych z powodu raka endometrium w latach 1994-1998, rozpatrując kilka czynników wykazujących związek z ryzykiem wystąpienia raka endometrium: wiek w momencie zachorowania, stan menopauzalny, ilość porodów, choroby współistniejące, pierwsze oznaki i objawy choroby. Wyniki: 229 kobiet (62,6%) pochodziło ze środowiska miejskiego, natomiast 137 (37,4%) – z małych miasteczek i wsi. W badanej grupie wykształcenie wyższe i podstawowe miało odpowiednio 11 (3%) i 266 (72,7%) pacjentek. Raka endometrium stwierdzano najczęściej u chorych powyżej 60. roku życia, jak również z menopauzą występującą pomiędzy 50. a 60. rokiem życia. Ponad połowa badanych nie rodziła w ogóle lub rodziła mniej niż 2 razy (185 – 50,5%). Stwierdziliśmy wysoki odsetek chorób współistniejących (mięśniaki macicy – 7,1%, rak sutka – 9%, otyłość – 28,4%, kamica pęcherzyka żółciowego – 34,6%) z rakiem endometrium. Wnioski: 1. Wiek chorych jest niezależnym czynnikiem ryzyka wystąpienia raka endometrium. 2. Kobiety otyłe z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym i rakiem piersi mają wyższe ryzyko rozwoju raka endometrium i dlatego powinny być poddane odpowiedniej profilaktyce, szczególnie jeśli występują nieprawidłowe krwawienia z macicy. 3. Ze względu na wysoki odsetek (7,1%) współwystępowania raka endometrium i mięśniaka macicy u pacjentek przed planowanym leczeniem operacyjnym mięśniaków powinno się wykonać skrobanie diagnostyczne lub biopsję endometrium.

Słowa kluczowe: rak endometrium, czynniki ryzyka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
IUMPA-2: zastosowanie wewnątrzmaciczne systemu uwalniającego octan medroksyprogesteronu w leczeniu rozrostów endometrium – doniesienie wstępne
GIN ONKOL, 2004, 2 (3), p. 195-198
STRESZCZENIE

Celem badań było opracowanie wewnątrzmacicznego systemu uwalniania leku zawierającego octan medroksyprogesteronu, stosowanego w leczeniu nieprawidłowych krwawień z jamy macicy związanych z rozrostami endometrium typu prostego. Dotychczas leczenie tego typu rozrostu wymagało leczenia gestagenami stosowanymi enteralnie bądź parenteralnie, ewentualnie leczenia chirurgicznego. Materiał i metody: Wkładka domaciczna ma postać walca zawierającego sprasowany z nośnikiem polimerowym octan medroksyprogesteronu w dawce 2 gramów. Założony czas oddziaływania, a jednocześnie biodegradacji w środowisku jamy macicy wynosi 30 dni. Materiał stanowiło 30 kobiet po menopauzie z wcześniej rozpoznanym histopatologicznie rozrostem prostym endometrium albo z ultrasonograficznymi cechami podejrzenia patologii endometrium. Wyniki: Po zakończeniu leczenia przy użyciu IUMPA-2 wszystkie uzyskane wyniki histopatologiczne opisywały endometrium jako fazę wydzielniczą albo przemianę pseudodoczesnową. Wnioski: 1. Wewnątrzmaciczna wkładka z octanem medroksyprogesteronu IUMPA-2 stanowi skuteczny system w leczeniu rozrostów prostych endometrium. 2. IUMPA-2 ma szczególne zastosowanie w leczeniu chorych z przeciwwskazaniami do ogólnoustrojowego stosowania gestagenów.

Słowa kluczowe: IUMPA, leczenie hormonalne, rozrost endometrium
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)