2004, Vol 2, No 2
Rola wolnych rodników w patofizjologii karcynogenezy – bieżący przegląd danych
GIN ONKOL, 2004, 2 (2), p. 71-85
STRESZCZENIE

Karcynogeneza – czyli nowotworzenie – jest złożonym, wielostopniowym procesem, obejmującym fazy transformacji, promocji oraz progresji nowotworu. Wolne rodniki, a zwłaszcza reaktywne formy tlenu, takie jak anionorodnik ponadtlenkowy, rodnik wodorotlenowy i nadtlenek wodoru, mogą powstawać i brać udział w uszkodzeniu materiału genetycznego komórek na wszystkich etapach mutagenezy i karcynogenezy. Niniejsza praca omawia aktualny stan wiedzy i rozumienia roli procesów wolnorodnikowych w mechanizmach powstawania i progresji choroby nowotworowej.

Słowa kluczowe: anionorodnik ponadtlenkowy, karcynogeneza, ksenobiotyki, nadtlenek wodoru, rodnik wodorotlenowy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Znaczenie prognostyczne ekspresji bcl-2 oraz metaloproteinazy typu 2 (MMP-2) w raku szyjki macicy w stopniu IB
GIN ONKOL, 2004, 2 (2), p. 86-91
STRESZCZENIE

Cel pracy: Ocena wartości prognostycznej ekspresji bcl-2 i MMP-2 oznaczonej metodą immunohistochemiczną w raku szyjki macicy w stopniu IB. Materiał i metody: Wykorzystując materiał tkankowy 140 chorych operowanych z powodu inwazyjnego raka szyjki macicy, dokonano immunohistochemicznej oceny ekspresji biomarkerów bcl-2 i MMP-2. Wyniki oznaczeń skorelowano z podstawowymi parametrami patomorfologicznymi nowotworu, takimi jak stopień dojrzałości, inwazja przestrzeni naczyniowej, mikroskopowe nacieki przymacicz oraz przerzuty do węzłów chłonnych miednicy. Wyniki: Dodatnią reakcję immunohistochemiczną na bcl-2 stwierdzono w 62% przypadków, a na MMP-2 – w 44%. Odsetek 5-letnich przeżyć był znamiennie wyższy u chorych, u których nowotwór wykazywał wysoką ekspresję bcl-2, i znamiennie niższy w przypadku wysokiej ekspresji MMP-2 (p=0,002; test Fishera). W jednoczynnikowej analizie stwierdzono znamienną statystycznie nadekspresję MMP-2 u chorych z przerzutami do regionalnych węzłów chłonnych, a także znamienną statystycznie nadekspresję bcl-2 w guzach, w których nie odnotowano inwazji przestrzeni naczyniowej i przerzutów do węzłów chłonnych miednicy. Wnioski: Ekspresja bcl-2 i MMP-2 stanowi istotny czynnik prognostyczny, pozwalający przewidywać potencjał do inwazyjności miejscowej i przerzutowania wczesnych przypadków płaskonabłonkowego raka szyjki macicy.

Słowa kluczowe: rak szyjki macicy, MMP-2, bcl-2, czynniki prognostyczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ocena wybranych czynników histoklinicznych sprzyjających powstawaniu przerzutów do węzłów chłonnych oraz analiza ryzyka nawrotu schorzenia wśród chorych na raka trzonu macicy
GIN ONKOL, 2004, 2 (2), p. 92-99
STRESZCZENIE

Cele pracy: Rak endometrium (śluzówki macicy) nadal stanowi jedną z wiodących przyczyn chorobowości kobiet w Polsce. Ryzyko zajęcia węzłów chłonnych zależy od takich czynników, jak: stopień złośliwości histologicznej, stopień naciekania endometrium, podtyp histologiczny. Niezbyt często występujący rak w stadium IIIC powoduje, że wyniki leczenia tych pacjentek są niezadowalające. Plan badania: Biorąc pod uwagę powyższe fakty, przeanalizowano niektóre czynniki histologiczne i kliniczne w grupie pacjentek z rakiem endometrium leczonych w Centrum Onkologii. Wydzielono podgrupę kobiet z chorobą w stadium IIIC, a ww. parametry zostały skorelowane z czasem, jaki upływał do progresji choroby. Materiał i metoda: W analizowanej grupie znalazło się 347 pacjentek. U wszystkich wykonano całkowitą histerektomię z wycięciem miedniczych węzłów chłonnych. W niektórych przypadkach z zajęciem węzłów chłonnych okołoaortalnych w drugim etapie węzły te usuwano (limfadenektomia okołoaortalna). Dla określenia ryzyka wystąpienia przerzutów do węzłów chłonnych i czasu do wystąpienia progresji choroby analizowano wiek pacjentek, czas trwania objawów, choroby współistniejące, rodzaj histologiczny nowotworu, stopień zaawansowania i inne parametry kliniczne. Wyniki: Głównymi czynnikami ryzyka dla wystąpienia przerzutów do węzłów chłonnych były: średnica guza, głębokość naciekania mięśniówki macicy, stopień złośliwości histologicznej, rodzaj guza (surowiczy albo jasnokomórkowy) i naciekanie poza macicę. Wydaje się, że niepełne usunięcie makroskopowo zmienionych węzłów chłonnych miało istotny wpływ na czas do wystąpienia progresji choroby. Optymalny zakres usunięcia węzłów daje średnio 21 miesięcy czasu wolnego od objawów choroby w porównaniu z 8 miesiącami u pacjentek, u których zakres usunięcia węzłów był suboptymalny. Raki surowicze i jasnokomórkowe, równoczesne zajęcie węzłów miedniczych i okołoaortalnych również stanowią niekorzystne czynniki rokownicze. Z drugiej strony pooperacyjne radio- i chemioterapia powodowały wydłużenie czasu do wystąpienia progresji. Wnioski: Stwierdzono, iż zajęcie węzłów chłonnych miało miejsce u 13,5% pacjentek w grupie badanej. Należy podkreślić, że radio- i chemioterapia u chorych z rakiem endometrium w stadium IIIC jest bardzo skuteczną metodą leczenia uzupełniającego po radykalnej resekcji chirurgicznej. Całkowite wycięcie zmienionych węzłów chłonnych ma istotny wpływ na wyniki leczenia.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, radiochemioterapia, czynniki prognostyczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Analiza odczynów popromiennych jelit u chorych napromienianych na miednicę mniejszą w leczeniu raka szyjki macicy
GIN ONKOL, 2004, 2 (2), p. 100-106
STRESZCZENIE

Wstęp: Teleradioterapia w połączeniu z brachyterapią ma na celu zastosowanie dawki całkowitej biologicznie skutecznej dla miejscowego wyleczenia raka szyjki macicy, co jednocześnie powoduje zwiększone ryzyko powikłań popromiennych. Częstość występowania późnych powikłań popromiennych zależy głównie od zastosowanego leczenia. Cel pracy: Analiza czynników wpływających na częstość występowania i stopień nasilenia powikłań jelitowych po leczeniu napromienianiem. Materiał i metoda: Analizie poddano 1078 chorych na raka szyjki macicy leczonych z zastosowaniem chirurgii z uzupełniającą radioterapią (259 chorych) lub tylko napromienianiem (819 chorych) w latach 1996-2000 w Klinice Nowotworów Narządów Płciowych Kobiecych w Centrum Onkologii w Warszawie. Dawki z teleradioterapii wynosiły od 41,4 do 46,2 Gy lub od 56 do 64 Gy (przy braku warunków do brachyterapii). Dawki z brachyterapii na punkt A wynosiły od 45 do 50 Gy. Testem Chi2 oceniano zależność między występowaniem odczynów a czynnikami związanymi z leczeniem i populacyjno-klinicznymi, a przy pomocy analizy Coxa – wpływ tych czynników na wystąpienie późnych ciężkich powikłań. Wyniki: Wczesne ciężkie odczyny popromienne stwierdzono u 1,1% chorych, natomiast późne – u 6% chorych. Na wystąpienie wczesnych odczynów popromiennych wpływ mają typ operacji oraz czas do rozpoczęcia uzupełniającej radioterapii. Ryzyko późnych ciężkich powikłań wzrasta ze stopniem klinicznego zaawansowania nowotworu i dawką całkowitą. Wnioski: Leczenie skojarzone – zwłaszcza rodzaj operacji i czas do wdrożenia radioterapii – ma decydujący wpływ na tolerancję leczenia. Ryzyko wystąpienia późnych powikłań popromiennych zależy od dawek całkowitych oraz od stopnia klinicznego zaawansowania.

Słowa kluczowe: powikłania jelitowe, radioterapia, rak szyjki macicy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Laparoskopia w leczeniu raka trzonu macicy – opis technik chirurgicznych
GIN ONKOL, 2004, 2 (2), p. 107-113
STRESZCZENIE

Cele pracy jest przedstawienie technik laparoskopowych stosowanych w chirurgicznym leczeniu raka trzonu macicy. Rak endometrium jest drugim co do częstości występowania nowotworem narządów płciowych kobiecych w Europie. W około 80% przypadków chorobę wykrywa się w I stopniu klinicznego zaawansowania, kiedy nowotwór ograniczony jest do trzonu macicy. Podstawową metodę leczenia stanowi chirurgia, od roku 1989 obowiązują zasady chirurgiczno-patologicznej oceny zaawansowania według protokołu Międzynarodowej Federacji Ginekologów i Położników (FIGO). Klasycznym sposobem postępowania chirurgicznego jest laparotomia. Laparoskopowo-pochwowa metoda usunięcia macicy i węzłów chłonnych w przypadkach raka trzonu opisana została w 1992 roku. Celem pracy jest przedstawienie technik laparoskopowych stosowanych w chirurgicznym leczeniu raka trzonu macicy. Materiał i metody: W Klinice Nowotworów Narządów Płciowych Kobiecych Centrum Onkologii w Warszawie metodę laparoskopowo-pochwową w przypadkach raka endometrium zaczęto stosować od 1994 roku. Laparoskopową limfadenektomię biodrowo-zasłonową wykonywano metodą przezotrzewnową opisaną przez Querleu. W celu usunięcia macicy z przydatkami przeprowadzano dwa rodzaje operacji: laparoskopowo wspomaganą histerektomię przezpochwową (LAVH) oraz całkowitą laparoskopową histerektomię (TLH). LAVH wykonywano u chorych z dobrym dostępem pochwowym oraz u wieloródek, TLH – u chorych z trudnym dostępem pochwowym. Wniosek: W wybranej grupie chorych z rakiem trzonu macicy można zastosować laparoskopową metodę leczenia chirurgicznego. Wybór techniki operacyjnej (LAVH, TLH) zależy od warunków anatomicznych chorej.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, laparoskopowa limfadenektomia, LAVH, TLH
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Układ modelowo-fantomowy do nauczania zabiegów operacyjnych sromu
GIN ONKOL, 2004, 2 (2), p. 114-117
STRESZCZENIE

Cele: Celem pracy było skonstruowanie fantomu do obrazowania prawidłowej budowy anatomicznej, zmian patologicznych oraz do wykonywania operacji sromu. Materiał i metody: Po wykonaniu pomiarów, rysunków i odlewów gipsowych na zwłokach kobiety skonstruowano fantom. Do konstrukcji użyto różnego rodzaju materiałów. Wyniki: Odtworzono struktury anatomiczne pachwin, sromu, krocza, rozworów naczyniowych na udach oraz przebiegu naczyń biodrowych i zasłonowych. Na sromie uformowano cystę gruczołu Bartholina, którą można umieszczać po stronie prawej i lewej. Okolice warg sromowych zaakcentowano kolorem białym – imitującym zmiany dysplastyczne. Na sromie umieszczono guz nowotworowy, zbliżony kształtem i kolorem do raków sromu. Może być on umieszczany w różnych miejscach. Także kilkanaście węzłów chłonnych może być przemieszczanych w dowolne miejsca. Na fantomie można wykonywać następujące zabiegi: 1) marsupializację cysty gruczołu Bartholina; 2) powierzchowne, częściowe wycięcie sromu; 3) głębokie, całkowite wycięcie sromu; 4) limfadenektomię pachwinowo-udową; 5) limfadenektomię biodrowo-zasłonową. Wniosek: Na skonstruowanym fantomie można w warunkach zbliżonych do rzeczywistych diagnozować zmiany patologiczne i przeprowadzać operacje sromu, co ułatwia, przyspiesza i czyni bezpieczniejszym proces szkolenia.

Słowa kluczowe: fantom, operacje sromu
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Laparoskopowa jednostronna adneksektomia w leczeniu niezłośliwych guzów przydatków u kobiet po menopauzie – doniesienie wstępne
GIN ONKOL, 2004, 2 (2), p. 119-124
STRESZCZENIE

Cel pracy: Celem tego artykułu jest ocena skuteczności i bezpieczeństwa adneksektomii laparoskopowej u kobiet z guzem jajnika w wieku pomenopauzalnym. Materiał i metoda: Praca przedstawia wyniki uzyskane w 50 adneksektomiach laparoskopowych jednostronnych wykonywanych z powodu guzów przydatków u kobiet w wieku pomenopauzalnym. Decyzję o przeprowadzeniu zabiegu metodą laparoskopową podjęto na podstawie rozmowy z pacjentkami, wyniku badania klinicznego, poziomu antygenu Ca 125 oraz wyniku badania ultrasonograficznego. Badaniem objęto kobiety z prawidłowym poziomem Ca 125 i bez cech guza jajnika w badaniu ultrasonograficznym. Wyniki: We wszystkich naszych przypadkach zarówno badanie skrawków mrożonych, jak i definitywne badanie histopatologiczne wykazało obecność łagodnego guza jajnika. Wnioski: Należy stwierdzić, że w wybranych przypadkach adneksektomia laparoskopowa stanowi skuteczną i bezpieczną metodę leczenia guzów jajnika u kobiet w wieku pomenopauzalnym.

Słowa kluczowe: laparoskopia, adneksektomia, menopauza
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)