2009, Vol 7, No 1
Standardy w ginekologii onkologicznej. Rekomendacje postępowania onkologicznego. Rak trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 9-18
STRESZCZENIE

Punkt wyjścia do sformułowania powyższych rekomendacji stanowiły zasady diagnostyki, leczenia i postępowania po leczeniu raka trzonu macicy opracowane w Klinice Nowotworów Narządów Płciowych Kobiecych Centrum Onkologii – Instytutu im. M. Skłodowskiej-Curie w Warszawie. Przedstawione zalecenia kierowane są do lekarzy zajmujących się diagnostyką i leczeniem nowotworów narządu rodnego w regionie mazowieckim. Celem rekomendacji jest stworzenie możliwości ujednolicenia zasad postępowania w ośrodkach ginekologiczno-onkologicznych w regionie oraz określenie warunków do leczenia chorych w szpitalach o określonym stopniu specjalizacji.

POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Diagnostyka. Nowości w klasyfikacji i diagnostyce histologicznej schorzeń błony śluzowej trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 19-21
STRESZCZENIE

Podstawowy podział schorzeń błony śluzowej trzonu macicy wyróżnia dwie kategorie zmian: pierwszą „nienowotworową”, hormonozależną, i drugą nowotworową, o charakterze przedinwazyjnej śródnabłonkowej przemiany lub zaawansowanego naciekającego raka endometrium. Wyskrobiny z jamy macicy zawierają najczęściej reprezentatywny materiał tkankowy do ustalenia rozpoznania i określenia, czy pacjentka wymaga interwencji onkologicznej. Nieodzowne jest, aby klinicysta przekazał patomorfologowi niezbędne następujące podstawowe informacje: datę ostatniej miesiączki, przyczynę pobrania wyskrobin (krwawienia patologicznego czy wynik badania ultrasonograficznego) oraz dane dotyczące zażywania leków hormonalnie czynnych. Aktualnie znane są dwa systemy klasyfikacji zmian rozrostowych endometrium. Pierwszą z nich jest propozycja International Society of Gynecological Pathologists (ISGP) przyjęta przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) w 1994 i 2003 roku. Dzieli ona rozrosty endometrium na cztery kategorie: rozrost prosty lub złożony bez atypii oraz rozrost prosty lub złożony z atypią. Zmiany cytologiczne w nabłonku gruczołowym są podstawowym kryterium oddzielenia zmian nienowotworowych (przerostów bez atypii) od nowotworowych (przerostów z atypią). Alternatywną do klasyfikacji WHO jest koncepcja EIN – Endometrial Intraepithelial Neoplasia. Wyróżnia ona trzy kategorie zmian: 1) łagodny przerost, 2) EIN, 3) rak. Pierwsza z wymienionych jest nienowotworowym rozrostem błony śluzowej trzonu macicy wymagającym leczenia hormonalnego. EIN to przedrakowa zmiana o charakterze monoklonalnego rozrostu i zaburzeniach molekularnych – rak endometrium (PTEN, niestabilność mikrosatelitarna). Może być leczona hormonalnie lub operacyjnie. Większość rozrostów typu EIN odpowiada rozrostowi złożonemu z atypią według WHO z 2003 roku. Rak endometrium, na podstawie obrazu mikroskopowego i zaburzeń molekularnych, został podzielony na dwa typy. Typ I, zwany rakiem endometrioidnym, stanowi 80% przypadków raka błony śluzowej trzonu macicy. Występuje głównie u kobiet w okresie przed- i okołomenopauzalnym. Jest poprzedzony atypowym złożonym przerostem endometrium w wyniku stymulacji estrogenowej. Wiąże się z mutacjami genów mutatorowych (niestabilnością mikrosatelitarną), PTEN, K-RAS, ß-kateniną. Typ II, zwany rakiem nieendometrioidnym, głównie brodawkowatym surowiczym lub jasnokomórkowym, stanowi około 10% raków endometrium. Rozwija się on w zanikowej błonie śluzowej trzonu macicy i nie jest poprzedzony rozrostami endometrium lub stymulacją estrogenową. Wiąże się z agresywnym przebiegiem, szybkim naciekaniem myometrium oraz angioinwazją. Szybko prowadzi do zgonu. Typ II raka endometrium jest efektem mutacji TP53 i niestabilności chromozomalnej (LOH). Badania Gynecologic Oncology Group (GOG) zdefiniowały czynniki prognostyczne dla raka endometrium, określając wskazania do pooperacyjnego leczenia uzupełniającego. Do parametrów tych zaliczono: typ histologiczny i stopień dojrzałości raka, głębokość naciekania mięśniówki macicy, inwazję naczyń, obecność atypowych rozrostów endometrium, naciekanie szyjki macicy. Pacjentki z wysoko złośliwym (G3) rakiem wnikającym w głąb ściany trzonu na ponad połowę jej grubości oraz angioinwazją cechuje wysokie ryzyko powstawania przerzutów do węzłów chłonnych. Pacjentki z wymienionymi cechami mikroskopowymi raka wymagają terapii uzupełniającej.

Słowa kluczowe: przerost endometrium, EIN, rak endometrium, typ I raka endometrium, typ II raka endometrium
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Diagnostyka zmian nowotworowych trzonu macicy (TK, MRI, PET)
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 22-24
STRESZCZENIE

Badania obrazowe w diagnostyce raka macicy odgrywają istotną rolę, zwłaszcza w ocenie zaawansowania choroby. Ponieważ każda metoda ma pewne zalety i ograniczenia, wybór odpowiedniej metody diagnostycznej zależy od określonego problemu diagnostycznego. W artykule dokonano przeglądu możliwości wykorzystania tomografii komputerowej, tomografii rezonansu jądrowego oraz PET w diagnostyce raka trzonu macicy.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, tomografia komputerowa, CT, TK, magnetyczny rezonans jądrowy, MRI, diagnostyka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Znaczenie oceny węzła wartowniczego u chorych na raka błony śluzowej trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 25-26
STRESZCZENIE

W pracy przedstawiono współczesne koncepcje dotyczące węzła wartowniczego w przypadkach raka trzonu macicy. Został zaprezentowany przegląd technik poszukiwania węzła wartowniczego oraz właściwych metod oceny w kierunku mikroprzerzutów. Szczególną uwagę należy zwrócić na organizacyjne i techniczne szczegóły koncepcji węzła wartowniczego.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, węzeł wartowniczy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Markery nowotworowe u chorych na raka trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 27-29
STRESZCZENIE

W diagnostyce i monitorowaniu leczenia chorych na raka trzonu macicy rutynowo oznaczanym markerem jest Ca 125. Ponieważ czułość diagnostyczna tego markera, zwłaszcza u chorych w niskich stopniach zaawansowania, jest niezadowalająca, stale poszukuje się nowych markerów, które mogłyby być pomocne w diagnostyce tej grupy chorych. W literaturze nadzieje wiązano z cytokinami jako „potencjalnymi” markerami nowotworowymi. Jednak cytokin nie można zaliczyć do klasycznych markerów nowotworowych. Podwyższone stężenia wielu z nich, mimo że znacznie wyższe u chorych na nowotwory niż u osób zdrowych, występują równiez w wielu innych przewlekłych chorobach i stanach patologicznych. Przydatność oznaczeń cytokin w surowicy krwi chorych w przebiegu leczenia jest więc sprawą otwartą, wymagającą dalszych badań. Na podstawie badań własnych, a także innych autorów, można scharakteryzować cytokiny jako markery klinicznie przydatne, w szczególności u chorych w niskich stopnia zaawansowania, oraz jako niezależne czynniki prognostyczne. Dzięki temu mogą być pomocne w określaniu prawdopodobnego dalszego przebiegu choroby i tworzyć dodatkowe przesłanki dla indywidualnego doboru optymalnych metod leczenia. We wstępnych badaniach chorych na raka trzonu macicy stwierdzono podwyższone stężenia wielu z oznaczanych cytokin, jednak czułość diagnostyczna była najwyższa dla IL-6 i sTNF RI. W badanej grupie chorych tylko u niewielkiego odsetka chorych podwyższone były stężenia Ca 125, podczas gdy stężenia IL-6, IL-8, VEGF i sTNF RI były podwyższone u ponad 50% chorych. Badania dotyczące przydatności oznaczeń tych parametrów są kontynuowane. Być może komplementarne oznaczanie Ca 125 z jedną z cytokin znacznie podwyższy czułość diagnostyczną testu.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, cytokiny, rozpuszczalne receptory cytokinowe, czynnik prognostyczny
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Badania przesiewowe raka endometrium w kierunku selekcji chorych z immunohistochemiczną ekspresją białek genów naprawy replikacji DNA. Doświadczenie jednego ośrodka klinicznego
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 30-33
STRESZCZENIE

Celem pracy była analiza morfologiczna i immunohistochemiczna ocena ekspresji białek MLH1, MSH2 i TP53 w I typie raka endometrium. Materiał stanowiły 52 chore z rakiem endometrioidnym. Pacjentki podzielono na trzy grupy wiekowe, pierwszą stanowiło 19 kobiet (37%) poniżej 60. roku życia, drugą 22 kobiety (42%) od 60. do 70. roku życia, trzecią 11 kobiet (21%) po 70. roku życia. U wszystkich chorych rozpoznano typ I raka endometrioidnego, w 16 przypadkach (31%) wysoko dojrzałego (G1), w 26 przypadkach (50%) średnio dojrzałego (G2) i w 10 przypadkach (19%) nisko dojrzałego (G3). Wyniki badań immunohistochemicznych podzieliły pacjentki na cztery grupy. Pierwszą stanowiły 24 chore (46%) z mutatorowym profilem reakcji: TP53(-), MLH1(-), MSH2(+/-). Drugą utworzyło 13 chorych (25%) z supresorowym profilem: TP53(+), MLH1(+), MSH2(+). Trzecia grupę stanowiło 12 pacjentek (23%), u których nie wykazano zmian w porównaniu ze stanem prawidłowym: TP53(-), MLH1(+), MSH2(+). Czwartą grupę stanowiły 3 pacjentki (6%) z profilem immunohistochemicznym wskazującym na obie drogi karcynogenezy: TP53(+), MLH1(-), MSH2(+). Wyniki uzyskane w niniejszej pracy wskazują na zależność między stopniem dojrzałości i zaawansowania I typu endometrioidnego raka trzonu macicy a immunohistochemiczną ekspresją białek genów mutatorowych i genu supresorowego TP53. Obraz morfologiczny raka i immunohistochemiczna analiza białek MLH1, MSH2, TP53, a także PTEN i β-kateniny mogą być przydatne w klinice do oceny rokowania przebiegu choroby oraz selekcji pacjentek z zespołem Lyncha. Powyższa pilotowa analiza wykonana na grupie chorych z jednego ośrodka powinna być kontynuowana na większej liczbie pacjentek pochodzących z różnych ośrodków klinicznych.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, typ I raka endometrioidnego, karcynogeneza, MLH1, MSH2, TP53
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Leczenie. Rozrosty endometrium – postępowanie
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 34-37
STRESZCZENIE

Rozrost bony śluzowej macicy jest często spotykanym zaburzeniem u kobiet w wieku rozrodczym, a także w okresie pomenopauzalnym. Diagnoza stawiana jest na podstawie materiału pobranego z jamy macicy i ocenionego przez patomorfologa. Obowiązujący od 1994 roku podział histopatologiczny to: 1) rozrost prosty; 2) rozrost złożony; 3) rozrost prosty z atypią; 4) rozrost złożony z atypią. Do czynników ryzyka powstania rozrostów błony śluzowej macicy zaliczamy: otyłość, cykle bezowulacyjne, nowotwory jajnika, niezrównoważoną hormonalną terapię zastępczą, stosowanie tamoksyfenu. Postępowanie w rozrostach błony śluzowej macicy powinno uwzględniać wiek badanej, rodzaj rozrostu, objawy oraz informacje dotyczące planowanego przez kobietę w przyszłości potomstwa. U kobiet w okresie reprodukcyjnym najczęściej proponowane jest leczenie hormonalne progestagenami. Do leczenia zachowawczego stosuje się wszystkie grupy progestagenów. Nie przeprowadzono badań co do najbardziej skutecznej dawki oraz rodzaju progestagenu. Inne metody leczenia zachowawczego, o wiele rzadziej stosowane, to wkładka wewnątrzmaciczna z lewonorgestrelem (LNG-IUS), danazol i analogi GnRH. U kobiet w okresie pomenopauzalnym w przypadku rozrostów bez atypii można przeprowadzić próbę leczenia hormonalnego lub należy wykonać zabieg usuwający bądź niszczący błonę śluzową macicy. Metodą z wyboru jest histeroskopowa elektroresekcja błony śluzowej macicy.

Słowa kluczowe: rozrost endometrium, progestageny, elektroresekcja endometrium
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rola chirurgii w leczeniu wczesnych i zaawansowanych przypadków raka błony śluzowej trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 38-40
STRESZCZENIE

W artykule przedstawiono współczesne poglądy dotyczące zasad i technik leczenia chirurgicznego chorych na raka trzonu macicy. Uwzględniono wyniki badań randomizowanych i prospektywnych w celu właściwego udokumentowania przedstawianych tez. Posłużono się także rekomendacjami szeregu opiniotwórczych organizacji, takich jak National Comprehensive Cancer Network czy American College of Obstetricians and Gynecologists. Mając na uwadze nowości w zakresie technik chirurgicznych u chorych na RTM, w artykule wspomniano o zastosowaniu techniki węzła wartowniczego w diagnostyce śródoperacyjnej.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, leczenie chirurgiczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Znaczenie limfadenektomii u chorych na raka trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 41-43
STRESZCZENIE

Leczenie operacyjne jest podstawową metodą terapii raka trzonu macicy od 1988 roku, kiedy to FIGO zmieniło obowiązującą klasyfikację kliniczną na chirurgiczno-patologiczną. Postępowanie chirurgiczne obejmuje wycięcie macicy z przydatkami, cytologię otrzewnową oraz miedniczną i okołoaortalną limfadenektomię. Od początku znaczenie limfadenektomii było szeroko poddawane dyskusji. Pacjentki, u których wykonano rutynowe wycięcie węzłów, są właściwie zakwalifikowane do poszczególnych stopni zaawansowania klinicznego i do odpowiedniej terapii uzupełniającej. Z drugiej strony przeprowadzenie rozległej limfadenektomii zwiększa ryzyko istotnych dla przeżycia powikłań śród- i pooperacyjnych. W ostatnim czasie przedstawiono uzyskane w prospektywnych randomizowanych badaniach dowody na to, że wykonanie systemowej limfadenektomii we wczesnych postaciach raka trzonu macicy poza tym, że poprawia staging, to jednak nie wpływa na wydłużenie okresów wolnych od choroby czy zwiększenie przeżywalności.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, leczenie chirurgiczne, limfadenektomia, staging
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Leczenie II. Rola radioterapii w leczeniu chorych na raka trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 44-48
STRESZCZENIE

Współczesne leczenie chorych na raka trzonu macicy (RTM) polega na kojarzeniu metod leczenia, wśród których chirurgia ma znaczenie pierwszoplanowe. Radioterapia może być stosowana jako metoda samodzielna lub w skojarzeniu z chirurgią. Samodzielną radioterapię stosuje się w przypadkach przeciwwskazań do leczenia chirurgicznego. W radioterapii w zależności od sytuacji klinicznych stosuje się brachyterapię i/lub napromienianie wiązkami z zewnątrz. W brachyterapii stosowane są izotopy cezu (Cs-137) o niskiej i średniej mocy dawki (LDR/MDR) oraz irydu (Ir-192) o wysokiej mocy dawki (HDR). Dawki całkowite z teleterapii to 45-50,4 Gy frakcjonowane po 1,8-2,0 Gy na obszar miednicy. W przypadku zajęcia węzłów chłonnych okołoaortalnych stosuje się dawki 45 Gy frakcjonowane 1,5 do 1,8 Gy. Przy zajętych makroskopowo węzłach chłonnych w badaniu KT dawki podwyższa się do 60-64 Gy. W brachyterapii dawki całkowite przy zastosowaniu Cs-137 wynoszą 40-45 Gy, a przy stosowaniu źródeł irydowych (HDR) – 20-24 Gy w 4-6 frakcjach w odstępach tygodniowych. Współcześnie rzadko kojarzy się w leczeniu uzupełniającym brachyterapię z teleterapią, gdyż połączenie obu metod nie poprawia wyników leczenia, natomiast generuje wyższy odsetek późnych powikłań.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, brachyterapia, teleradioterapia, dawki całkowite
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Leczenie systemowe i hormonalne chorych z rakiem trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 49-52
STRESZCZENIE

W pracy omówiono zastosowanie chemioterapii i hormonoterapii w leczeniu raka trzonu macicy. Przedstawiono wytyczne dotyczące leczenia systemowego uzupełniającego i terapeutycznego w zależności od stopnia klinicznego zaawansowania oraz typu histopatologicznego. Zaprezentowano również wyniki istotnych badań klinicznych. Dokonano przeglądu stosowanych leków hormonalnych, z uwzględnieniem wskazań do takiej terapii. Ponadto przedstawiono nowe kierunki w terapii celowanej w raku trzonu macicy.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, hormonoterapia, chemioterapia, terapia celowana
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wyniki napromieniania nawrotów miejscowych raka błony śluzowej macicy po pierwotnym leczeniu operacyjnym i dopochwowej brachyterapii
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 53-56
STRESZCZENIE

Cel pracy: Celem pracy była ocena wyników radioterapii nawrotów miejscowych raka błony śluzowej macicy po pierwotnym leczeniu operacyjnym i brachyterapii dopochwowej. Materiał i metody: Przedmiotem analizy było 41 chorych z nawrotem miejscowym raka błony śluzowej macicy, który rozpoznano i leczono w Klinice Nowotworów Narządów Płciowych Kobiecych Centrum Onkologii w Warszawie w latach 1998-2003. W leczeniu nawrotów stosowano teleradioterapię na obszar miednicy małej w średniej dawce 46 Gy, w części przypadków brachyterapię dopochwową w dawce 40-45 Gy na głębokości 5 mm od powierzchni ściany pochwy. Okres obserwacji po zakończeniu leczenia nawrotów wynosił od 4 do 60 miesięcy (mediana 19 miesięcy). Metodą Kaplana-Meiera wyznaczono krzywą przeżycia analizowanej grupy chorych. Posługując się testem log-rank, oceniono wpływ wybranych czynników prognostycznych na przeżycia: czasu wystąpienia nawrotu od zakończenia leczenia pierwotnego oraz lokalizacji nawrotu. Wyniki: Obliczone metodą Kaplana-Meiera prawdopodobieństwo 3-letniego przeżycia wynosiło 0,33, a 5-letniego – 0,21. W analizie czynników prognostycznych na przeżycia zarówno lokalizacja nawrotu, jak i czas od zakończenia leczenia pierwotnego były znamienne statystyczne. Ryzyko zgonu było znamiennie wyższe u chorych z pozapochwowym szerzeniem się nowotworu oraz przy czasie wystąpienia nawrotu krótszym niż jeden rok (współczynnik ryzyka odpowiednio 1,40 i 1,44, 95% przedział ufności). Wnioski: Wyniki analizy obserwacji 41 kobiet z nawrotem miejscowym raka błony śluzowej macicy potwierdziły poważne rokowanie w tej grupie chorych. Wskazują na pilną potrzebę identyfikacji istotnych czynników prognostycznych wpływających na wybór leczenia uzupełniającego po pierwotnym leczeniu operacyjnym, co pozwoliłoby zmniejszyć częstość występowania nawrotów. Nadal istnieje konieczność poszukiwań skuteczniejszych metod diagnostyki i terapii wznów raka błony śluzowej macicy.

Słowa kluczowe: rak błony śluzowej macicy, nawrót miejscowy, radioterapia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Terapia hormonalna u chorych po leczeniu raka trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 57-58
STRESZCZENIE

W ostatnich latach pojawiły się dwie duże prace epidemiologiczne oceniające zależność pomiędzy stosowaniem terapii pomenopauzalnej a ryzykiem rozwoju raka endometrium. W badaniach WHI w grupie kobiet stosujących 0,625 mg CEE + 2,5 mg MPA w trwającej przeciętnie ponad 5,5 roku obserwacji nie stwierdzono wpływu terapii na ryzyko rozwoju raka błony śluzowej trzonu macicy (HR=0,81; 95% CI 0,48-1,36). W badaniach Million Women Study wykazano, że stosowanie samych estrogenów zwiększa ryzyko rozwoju raka endometrium (RR=1,5; 95% CI 1,0-2,1), ale jeszcze wyraźniejszy wzrost zaobserwowano przy stosowaniu tibolonu (RR=1,8; 95% CI 1,4-2,3), szczególnie przy stosowaniu długotrwałym, trwającym powyżej 3 lat (RR=2,0). Z kolei przyjmowanie ciągłej dwuskładnikowej terapii hormonalnej zmniejsza ryzyko rozwoju raka endometrium (RR=0,7; 95% CI 0,6-0,9), zwłaszcza u kobiet otyłych (RR=0,28). Stosowanie pomenopauzalnej terapii hormonalnej u kobiet uprzednio leczonych z powodu raka endometrium jest tematem kilku doniesień. Reasumując, można przyjąć, że chore skutecznie leczone operacyjnie w pierwszym stadium zaawansowania klinicznego bezpiecznie mogą stosować suplementację hormonalną, bez wzrostu ryzyka choroby przetrwałej czy wznowy. Jednak w odczuciu autora tocząca się od lat dyskusja nad możliwością ogólnoustrojowej substytucji hormonalnej u kobiet po leczeniu nowotworów estrogenozależnych przypomina burzę w szklance wody. Grupa pacjentek ze wskazaniami do leczenia objawów wypadowych jest tak mała, dostępny jest szereg metod alternatywnych, a preferencje zdrowotne pacjentek nowotworowych są tak jednoznacznie określone, że grupa kobiet, która będzie miała rzeczywiste wskazania do suplementacji oraz która będzie spełniała warunki i podejmie świadomą decyzję o terapii hormonalnej, jest w rzeczywistości na tyle znikoma, iż jest to raczej rozważanie kazuistyczne, i jako takie zawsze powinno być rozpatrywane indywidualnie.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, hormonalna terapia zastępcza, menopauza, nowotwory estrogenozależne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Nadzór po leczeniu chorych na raka trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 59-61
STRESZCZENIE

Opieka nad kobietami po przebytym leczeniu nowotworu trzonu macicy zależy przede wszystkim od stadium zaawansowania choroby w chwili podjęcia terapii, od zakresu leczenia operacyjnego i od zaproponowanej terapii zachowawczej. Zaproponowano różne schematy nadzoru nad pacjentką w zależności od występowania czynników ryzyka wznowy oraz zaawansowania klinicznego choroby nowotworowej. Omówiono ryzyko wznowy w zależności od obrazu klinicznego przy podjęciu leczenia oraz wyniku badania histopatologicznego. Poddano analizie zastosowanie metod diagnostycznych w zależności od spodziewanego miejsca wystąpienia wznowy.

Słowa kluczowe: rak trzonu macicy, nadzór po leczeniu, wznowa, czynniki ryzyka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rehabilitacja po leczeniu i zagadnienia opieki paliatywnej. Rehabilitacja psychiczna pacjentek z nowotworem narządów rodnych
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 62-63
STRESZCZENIE

Spośród wszystkich chorób nowotwory wywierają najsilniejszy wpływ na psychikę człowieka. Na chorobę, szczególnie nowotworową, nikt nie jest przygotowany. Jest ona obarczona silnym lękiem społecznym, co już w początkowym okresie oczekiwania na diagnozę staje się nierzadko przyczyną psychicznego „holokaustu”. Niestety, taki stan umysłu pobudza silne i bardzo trudne emocje, m.in. lęk, często nadmierne cierpienie. Na swojej drodze po zdrowie chora kobieta wymaga wielodyscyplinarnego wsparcia, bez którego może nie mieć szansy na przejście przez nią w sposób mimo wszystko bezpieczny.

Słowa kluczowe: choroba nowotworowa, reakcje emocjonalne, mechanizmy obronne, jakość życia, rehabilitacja psychiczna
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rehabilitacja fizyczna kobiet leczonych z powodu nowotworów narządu rodnego
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 64-65
STRESZCZENIE

W artykule przedstawiono współczesne poglądy dotyczące zasad i głównych celów rehabilitacji w ginekologii onkologicznej. Opisano główne przyczyny obniżenia sprawności fizycznej po leczeniu nowotworów narządu rodnego, a także wymieniono czynniki mające wpływ na stan zdrowia chorych.

Słowa kluczowe: rehabilitacja onkologiczna, obrzęk limfatyczny, jakość życia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Varia. Profilaktyka i leczenie powikłań hematologicznych w ginekologii onkologicznej
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 66-70
STRESZCZENIE

W ciągu kilku ostatnich lat w licznych badaniach wykazano, że działania niepożądane cytostatyków mogą być skutecznie leczone, a nawet można im zapobiegać, stosując odpowiednie krwiotwórcze czynniki wzrostu wybiórczo pobudzające granulopoezę, erytropoezę czy trombopoezę. Większość z nich jest dostępna, więc można, i powinno się, je włączać do codziennej praktyki leczenia chorych z mielosupresją towarzyszącą chemioterapii w celu poprawy skuteczności i bezpieczeństwa prowadzonej terapii przeciwnowotworowej. W pracy podsumowano informacje o roli kilku krwiotwórczych czynników wzrostu, ich wpływie na tolerancję i możliwość utrzymania intensywności chemioterapii wśród chorych na nowotwory narządów płciowych kobiecych. Celem artykułu jest zachęcenie klinicystów do częstszego, ale w pełni odpowiedzialnego stosowania czynników wzrostu, z troską o jakość życia pacjentów oraz poprawą wyników prowadzonego leczenia przeciwnowotworowego.

Słowa kluczowe: leczenie wspomagające, nowotwory ginekologiczne, czynniki stymulujące erytropoezę, granulocytarne czynniki wzrostu, interleukina 11
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Varia. Pielęgnacja skóry u chorych onkologicznych poddawanych radioterapii oraz chemioterapii
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 71-72
STRESZCZENIE

W artykule omówione zostały skutki uboczne radioterapii i chemioterapii stosowanej w leczeniu raka trzonu macicy. Autorzy prezentują aspekty postępowania związane z zapobieganiem, wczesnym rozpoznawaniem i odpowiednią pielęgnacją powikłań popromiennych w trakcie leczenia i po jego zakończeniu. Przedstawiają również powikłania skórne u chorych na nowotwory leczonych cytostatykami oraz proponują konkretne działania, które powinny wpłynąć na poprawę komfortu życia pacjentów.

Słowa kluczowe: radioterapia, pielęgnacja powikłań popromiennych, odczyn popromienny, chemioterapia, zespół ręka-stopa
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Varia. Zasady obserwacji chorych po leczeniu z powodu nowotworów złośliwych, ze szczególnym uwzględnieniem raka trzonu macicy
GIN ONKOL, 2009, 7 (1), p. 73-75
STRESZCZENIE

Przedstawiono zasady obserwacji chorych po leczeniu z powodu nowotworów złośliwych. Podstawowym celem obserwacji jest wczesne wykrycie nawrotu choroby, ale także wczesne rozpoznanie drugiego niezależnego nowotworu oraz monitorowanie działań niepożądanych uprzednio przeprowadzonego leczenia. Szczegółowe zasady obserwacji, uwzględniające rytm wizyt kontrolnych i zakres badań diagnostycznych, są specyficzne dla typu nowotworu. Omówiono cele i schemat obserwacji u chorych na raka trzonu macicy, podkreślając znaczenie działań mających na celu wczesne wykrycie ew. drugiego niezależnego nowotworu.

Słowa kluczowe: obserwacja po leczeniu onkologicznym, nawrót nowotworu, przerzuty odległe, drugi niezależny nowotwór, rak trzonu macicy, rak piersi
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)