2006, Vol 4, No 2
Leczenie ciążowej choroby trofoblastycznej
GIN ONKOL 2006, 4 (2), p. 79-89
STRESZCZENIE

Ciążowa choroba trofoblastyczna składa się z czterech jednostek chorobowych: zaśniadu groniastego, zaśniadu inwazyjnego, raka kosmówki, guza miejsca łożyskowego. Wspólnymi ich cechami są wydzielanie do krwi gonadotropiny kosmówkowej (HCG) i wysoka chemiowrażliwość (poza guzem miejsca łożyskowego). W grupie niskiego ryzyka uzyskuje się ok. 100% wyleczalność po zastosowaniu monoterapii metotreksatem lub daktynomycyną. W grupie wysokiego ryzyka stosuje się leczenie wielolekowe EMA-CO: Vepesid, metotreksat, daktynomycyna, winkrystyna i Endoxan, na które odpowiada ok. 80% chorych. Wystąpienie przerzutów do mózgu (10%) wymaga stosowania równoczasowo radio- i chemioterapii. Wielokrotnie leczenie poprzedzone jest kraniotomią i chirurgicznym usunięciem guza przerzutowego. W przypadku zmian przerzutowych do wątroby (10%) prowadzi się próby radioterapii i/lub embolizację tętnic wątrobowych. Przerzuty do płuc (częstość występowania ok. 80%) wymagają długotrwałej chemioterapii, ale po uzyskaniu normy HCG przetrwałe zmiany resztkowe poddawane są jedynie obserwacji. Leczenie choroby nawrotowej w większości przypadków skojarzone jest z chirurgicznym usuwaniem zmian guzowatych i chemioterapią. Wiodącym programem leczenia jest program EMA-CE: Vepesid, metotreksat, daktynomycyna, cisplatyna. Podejmuje się próby leczenia wysokimi dawkami z następowym przeszczepem komórek macierzystych. Leczenie ratunkowe w przypadku choroby nawrotowej z dużym powodzeniem prowadzone jest w oparciu o leki: paklitaksel, cisplatynę i Vepesid. Obserwacja chorych po leczeniu oparta jest na monitorowaniu we krwi chorych poziomu gonadotropiny kosmówkowej (HCG).

Słowa kluczowe: ciążowa choroba trofoblastyczna, chemioterapia, przerzuty, leczenie skojarzone, nawroty, kontrola po leczeniu
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Czy optymalność zabiegu może być traktowana jako niezależny czynnik rokowniczy u chorych na zaawansowanego raka jajnika?
GIN ONKOL 2006, 4 (2), p. 90-98
STRESZCZENIE

Rak jajnika jest piątym pod względem częstości występowania nowotworem złośliwym u kobiet i czwartą co do częstości przyczyną zgonów w Polsce. Leczenie operacyjne z następową chemioterapią, opartą na pochodnych platyny w skojarzeniu z paklitakselem, jest podstawową metodą terapii przypadków zaawansowanego raka jajnika. Celem niniejszej pracy była odpowiedź na pytanie, czy optymalność zabiegu może być traktowana jako niezależny czynnik rokowniczy u chorych na raka. Badaną grupę stanowiło 358 kobiet leczonych w Centrum Onkologii w Warszawie w latach 1995-1999 z powodu raka jajnika w III stopniu zaawansowania wg FIGO. Głównym punktem końcowym stosowanym w analizie był czas do progresji choroby (PFS). Na podstawie wyników analizy wieloczynnikowej stwierdzono, że optymalność zabiegu operacyjnego nie może być traktowana jako niezależny czynnik rokowniczy w tej grupie chorych. Uznano, że zabieg optymalny był istotnie rzadziej wykonywany u pacjentek, u których rozpoznano nowotwór w późniejszym wieku (p=0,06; na granicy istotności) oraz u pacjentek z FIGO III C i pacjentek ze stanem sprawności wg WHO 1-2 (p<0,001). Czynnikami wpływającymi niezależnie na długość czasu do progresji choroby były stopień zróżnicowania histologicznego oraz stopień zaawansowania wg FIGO. Mediany czasu do progresji choroby wynosiły: w przypadku chorych operowanych optymalnie – 11,4 miesiąca, a grupie, w której takiego zabiegu nie udało się wykonać – 5,7 miesiąca. W badanej grupie chorych wykazano związek pomiędzy rodzajem zabiegu a występowaniem pewnych cech klinicznych, dlatego też optymalność zabiegu nie powinna być traktowana jako niezależny czynnik rokowniczy.

Słowa kluczowe: rak jajnika, chirurgia, optymalna cytoredukcja, choroba resztkowa
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Niedotlenienie guza jako czynnik predykcyjny w radioterapii onkologicznej
GIN ONKOL 2006, 4 (2), p. 99-107
STRESZCZENIE

Radioterapia jest obok chirurgii podstawową metodą leczenia nowotworów. Trwają obecnie intensywne poszukiwania czynników predykcyjnych dla skuteczności radioterapii. Mechanizm działania radioterapii zależny jest od obecności tlenu w komórce. Najnowsze doświadczenia dowodzą, że tlen cząsteczkowy poprzez mechanizm fiksacji zaburza naprawę uszkodzeń wywołanych w DNA promieniowaniem jonizującym. Liczne badania wykazały, że ocena niedotlenienia guza koreluje z wynikiem radioterapii. Brak jednak uniwersalnej metody oceniającej hipoksję. Aktualnie stosowane metody, jak pomiar elektrodą Eppendorfa, ocena markerów molekularnych hipoksji czy badania PET z użyciem oksydoredukcyjnych radiofarmaceutyków dostarczają sprzecznych wyników. Istnieje więc wiele wątpliwości co do ilościowego i jakościowego charakteru zależności między niedotlenieniem a wrażliwością na radioterapię. Ponadto analizę utrudnia fakt, że niedotlenienie wywiera znaczny negatywny prognostyczny wpływ na wyniki leczenia radioterapią poprzez indukcję zmian genomowych i proteomicznych. W pracy przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat wpływu niedotlenienia guza na skuteczność radioterapii.

Słowa kluczowe: hipoksja, radioterapia, czynnik predykcyjny, anemia, rak szyjki macicy
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Skuteczność postępowania wielospecjalistycznego u kobiet operowanych z powodu raka odbytnicy
GIN ONKOL 2006, 4 (2), p. 108-114
STRESZCZENIE

Zapadalność kobiet na raka odbytnicy w Polsce wzrasta. Podstawą leczenia jest postępowanie operacyjne. Wraz z postępem chirurgii preferowaną opcją w większości przypadków są różne odmiany resekcji przedniej z techniką całkowitego wycięcia mezorektum (TME). U części kobiet obecne są synchroniczne zmiany w narządzie rodnym wymagające resekcji. Cel: Celem pracy była ocena częstości występowania i charakteru tych zmian oraz skuteczności wieloprofilowego postępowania i współpracy śródoperacyjnej ginekologa i chirurga w aspekcie wyników czynnościowych i onkologicznych. Materiał i metody: Prospektywnej analizie poddano grupę kolejnych 34 kobiet (wiek 35-81 lat, średnia 59,6), u których wykonano resekcję R0 z zaoszczędzeniem zwieraczy metodą TME od 01.1998 do 12.1999. Okres obserwacji kontrolnej wynosił 5 lat. Wyniki: 9% kobietom już wcześniej usunięto narząd rodny. 36% pacjentek wymagało jego resekcji jednoczasowo z odbytnicą: 15% kobiet miało zmiany w macicy, 6% w przydatkach, 6% w macicy i przydatkach, u 9% stwierdzono naciek narządu rodnego. W 3% potwierdzono mikroskopowo infiltrację nowotworową. Śmiertelności pooperacyjnej nie zanotowano. Nieszczelność zespolenia stwierdzono u 9% pacjentek, krwawienie pooperacyjne u 3%, zaburzenia gojenia rany u 12%, przedłużoną atonię jelit u 3%, zespół resekcji przedniej u 6%, powikłania urologiczne u 9% chorych. Izolowane wznowy miejscowe wystąpiły u 6% kobiet. Uzyskano 64% 5-letnich przeżyć całkowitych. Przeżycie osiągnęło wartość 91,7% w stadium Dukes A, 63,6% w B i 36,4% w stadium C (p<0,05). Wnioski: Znaczna część kobiet z rakiem odbytnicy ma zmiany w narządzie rodnym wymagające leczenia operacyjnego. Optymalne wielospecjalistyczne postępowanie prowadzone dzięki współpracy ginekologa i chirurga pozwala na osiągnięcie dobrych wyników onkologicznych przy akceptowalnym ryzyku powikłań.

Słowa kluczowe: rak odbytnicy, resekcja przednia, całkowite wycięcie mezorektum, histerektomia, adneksektomia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Ocena jakości życia chorych na raka jajnika leczonych metodą chemioterapii wielolekowej na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych
GIN ONKOL 2006, 4 (2), p. 115-124
STRESZCZENIE

W pracy podjęto się oceny jakości życia chorych na raka jajnika leczonych metodą chemioterapii wielolekowej. Materiał stanowiły 383 chore leczone w Klinice Nowotworów Narządów Płciowych Kobiecych Centrum Onkologii w Warszawie w latach 2001-2004. Badania prowadzono, korzystając z kwestionariuszy QLQ-C30 i QLQ-OV28 dostarczonych z biura EORTC w Brukseli. W ankietowanej grupie 280 chorych otrzymało chemioterapię z użyciem paklitakselu i pochodnych platyny. Druga grupa licząca 103 kobiety leczona była wg programu z zastosowaniem Endoxanu i pochodnych platyny. Przy ocenie jakości życia badanych pacjentek uwzględniono kryteria, takie jak: wiek, stopień zaawansowania klinicznego, radykalizm leczenia chirurgicznego oraz fazę leczenia. Chore ankietowane były przed rozpoczęciem leczenia chemicznego, w połowie (czyli po 3 kursach) i po zakończeniu leczenia. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że stopień zaawansowania klinicznego, radykalność chirurgii oraz faza leczenia, w której była przeprowadzona ankieta, mają istotny wpływ na jakość życia chorych, natomiast typ leczenia chemicznego nie miał wpływu na oceniane parametry jakości życia. Bardzo częste zaburzenia funkcjonowania emocjonalnego i społecznego pacjentek przejawiały się głównie w postaci niechętnego stosunku do choroby i leczenia oraz negatywnego postrzegania własnego ciała. Przewaga dolegliwości natury psychicznej nad objawami fizycznymi sugeruje, że należałoby położyć większy nacisk na opiekę psychologiczną nad pacjentkami onkologicznymi.

Słowa kluczowe: rak jajnika, jakość życia, kwestionariusz QLQ-C30 i QLQ-OV28, skala funkcjonowania, skala objawów
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Znaczenie podwiązania tętnic biodrowych wewnętrznych w leczeniu krwotoku ze zmienionej nowotworowo szyjki macicy
GIN ONKOL 2006, 4 (2), p. 125-130
STRESZCZENIE

Masywne krwawienie ze zmienionej egzofitycznie szyjki macicy często stanowi poważne powikłanie w przebiegu leczenia zaawansowanej postaci raka szyjki macicy. Podwiązanie tętnic biodrowych wewnętrznych jest skutecznym zabiegiem pozwalającym na utrzymanie hemostazy, powodując niedokrwienie tkanek i wywołując szybki efekt terapeutyczny w postaci zahamowania krwawienia. Jednakże technika wykonania zabiegu wymaga dobrej znajomości anatomii i doświadczenia operacyjnego ze względu na występujące deformacje po radioterapii i zniekształcenia anatomiczne w przypadku wystąpienia wznowy procesu nowotworowego. Celem pracy była ocena zastosowania zabiegu podwiązania tętnic biodrowych wewnętrznych u pacjentki z zaawansowanym rakiem szyjki macicy i zagrażającym życiu krwotokiem. Opisany przypadek stanowi przykład zastosowania podwiązania tętnic biodrowych wewnętrznych w przypadkach obfitych krwawień ze zmienionej nowotworowo szyjki macicy, gdy zastosowanie miejscowych metod utrzymania hemostazy często okazuje się nieskuteczne. Rozległy naciek nowotworowy w obrębie szyjki macicy uniemożliwia również w wielu sytuacjach wdrożenie hemostatycznej brachyterapii. Masywne krwawienia i postępująca anemia mogły być skutecznie kontrolowane przez podwiązanie tętnic biodrowych wewnętrznych. Przedstawione przez nas postępowanie stworzyło warunki do dalszego leczenia onkologicznego i pozwoliło poprawić jakość życia chorej.

Słowa kluczowe: tętnica biodrowa wewnętrzna, podwiązanie tętnic, rak szyjki macicy, zaawansowane stadium, krwotok
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)